Lisbon / Porto

Manzil haqida: Lissabon o‘zining joylashuvi tufayli “yetti tepalik shahri” sifatida tanilgan: shahar Tajo (Taju) daryosiga qaragan tik tepaliklar bo‘ylab yoyilgan. Romantik va kosmopolit bu shahar har bir burchagini kashf etishni istagan mehmonlarga o‘zining xos qizil tomlarini namoyish etadi. Lissabon tabiiy go‘zalligi va osoyishta muhitini bilan kishini hayratga soladi. Portugaliya poytaxtida ko‘plab muzeylar, kutubxonalar, ulkan port, cherkov va saroylar hamda Tajo daryosiga ochiladigan hayratomuz manzaralar mavjud. Ilgari Lissabon kambag‘al va tartibsiz shahar deb hisoblangan. Hozir esa u XIV–XV asrlardagi – Braziliyadan Hindistongacha cho‘zilgan ulkan imperiya davridagi – shukuhini qayta tiklamoqda. Bunga 1998-yilda o‘tkazilgan Butunjahon ko‘rgazmasi turtki bo‘ldi: Tajo ustidan yangi ko‘prik qurildi va shaharning metro tarmog‘i yangilandi. Shaharning tiklanishi 2004-yilgi Yevropa chempionati uchrashuvlariga mezbonlik qilish, 2005-yilda esa MTV Music Awards marosimini o‘tkazish bilan davom etdi. Eng chiroyli binolarining ko‘pi XIV–XV asrlarga oid bo‘lib, ayniqsa Belem tumanida joylashgan. XVIII asrga oid ko‘plab binolar ham bor; ularning aksariyati markaziy Baixa hududida bo‘lib, 1755-yilda sodir bo‘lgan vayronkor zilziladan so‘ng deyarli to‘liq qayta qurilgan. “Yetti tepalik” ustida joylashgan tarixiy markaz tik ko‘chalar va manzarali tor so‘qmoqlar bilan ajralib turadi. Shaharning g‘arbida 10 km maydonni egallagan va Yevropadagi eng yirik o‘rmon bog‘laridan biri bo‘lgan Monsanto o‘rmon bog‘i – Lissabonning “o‘pkasi” joylashgan. Poytaxtning ulkan porti uchta kruiz kemalari qabul qiluvchi terminalga ega bo‘lib, hozirda Yevropaning Atlantika sohilidagi eng band port hisoblanadi. Asrlar davomida shakllangan tarixiy Lissabon jasur, dadil ruhga ega bo‘lib, qadimiylikni va zamonaviylikni, an’anani va yangilikni uyg‘unlashtiradi. Eski mahallalarda sayr qilganda kichik restoranlarda kuylanayotgan an’anaviy fado qo‘shiqlarini eshitish mumkin. Tepalikdagi Bairro Alto tumanida o‘nlab restoran va barlar tor ko‘chalar bo‘ylab saf tortgan bo‘lib, jazz, rege, elektron musiqa havoni to‘ldiradi va bazm tonggacha davom etadi. Shahar bo‘ylab tarqalgan tungi klublar daryo bo‘yidagi eski omborlar yoki XVIII asr saroylari kabi tarixiy binolardan mahorat bilan foydalanadi. Lissabon o‘zini dunyoga har bir didga mos rang-barang imkoniyatlarga ega, kosmopolit va jonli shahar sifatida namoyish etadi, ayniqsa yoz oylarida ko‘plab barlar, terrasalar va restoranlar odamlar bilan to‘lib-toshadi.

Manzil haqida: Douro daryosi qazib tushgan hayratomuz vodiy bo‘yida joylashgan Portu shahri binolarining go‘zalligi va vinosining shirali ta’mi bilan mashhur. Shaharning markazi bo‘lgan Avenida dos Aliados keng xiyoboni Praça General H. Delgado va Praça da Liberdade maydonlari bilan o‘ralgan. Shunga qaramay, shahar­ning eng maftunkor qismi – Unesco Butunjahon merosi ro‘yxatiga kiritilgan daryo bo‘yidagi Ribeira tumani bo‘lib, bu yerda Yevropaning eng nafis uchta ko‘prigi jarlik ustidan o‘tadi. Gavjum Praça da Liberdade va unga tutash Avenida dos Aliados shahar markazini tashkil etadi, bu yerda haykallar gavjum mozaikali yo‘laklar o‘rtasida qad rostlagan. Yaqin atrofda Portuning ulkan sobori – masshtabli, mustahkam roman uslubidagi ibodatxona bo‘lib, og‘ir granit poydevorlari, qalin devorlari va kichik derazalari tund ichki makonni o‘rab turadi. Ribeira daryo bo‘ylab cho‘zilib, bo‘yida do‘konlar va restoranlarga to‘la ajoyib sohil bo‘yi joylashgan. Portuning eng xarakterli yodgorliklaridan biri – nafis bezakli Torre dos Clérigos minorasi bo‘lib, uning 240 pog‘onasidan shahar manzarasini tomosha qilish mumkin. Portuga tashrif vino saqlanadigan va shishalanuvchi bodegalar – vino omborlaridan bir nechtasiga kirmasdan turib to‘liq bo‘lmaydi. Shuningdek, ichki aylanma zinapoyasi bilan mashhur ajoyib Lello kutubxonasiga borish ham shart – hattoki siz Garri Potter muxlisi bo‘lmasangiz ham.